DE JISPER KERK
CONCERT bij KAARSLICHT
Jisperkerk, zaterdag 17 december 2016
20.15 uur
fotoKLAR
Klára Würtz, piano
Uitvoerenden
Programma
F. Schubert (1797-1828)    Selectie uit Impromptus opus 90 & opus 142
  • in f kl.t.   opus 142      Allegro moderato
  • in As gr.t.  opus 142   Allegretto
  • in As gr.t.   opus 90    Allegretto
  • in Bes gr.t.   opus 142  Thema. Andante
  • in f kl.t.   opus 142  Allegro scherzando
Item 2
  • Item1
  • Item2
  • Item3
  • Item4
  • Item5
  • Item6
Item 3
  • Item1
  • Item2
  • Item3
  • Item4
  • Item5
  • Item6
Item 4
  • Item1
  • Item2
  • Item3
  • Item4
  • Item5
  • Item6
Pauze
F. Schubert    Sonate in Bes gr.t. opus posth. D 960
  • Molto moderato
  • Andante sostenuto
  • Scherzo. Allegro vivace con delicatezza
  • Allegro ma non troppo
Item 6
  • Item1
  • Item2
  • Item3
  • Item4
  • Item5
  • Item6
Item 7
  • Item1
  • Item2
  • Item3
  • Item4
  • Item5
  • Item6
Item 8
  • Item1
  • Item2
  • Item3
  • Item4
  • Item5
  • Item6
Programmatoelichting

 De term impromptu is afgeleid uit het Latijn, in promptu, 'voor de vuist'. Het is een muziekwerk dat improvisatorische elementen bevat. Het heeft vaak een vrije vorm, maar er zijn ook impromptu's met een driedelige liedvorm: ABA- of AAB- of ABC. Een impromptu is meestal geschreven voor de piano en gebaseerd op een muzikaal idee dat in de compositie nader uitgewerkt wordt. De vorm stamt uit de romantische periode, waarin componisten op zoek gingen naar nieuwe en meer persoonlijke uitdrukkingsvormen.
Schubert publiceerde in 1827 twee sets van 4 impromptu's. Na zijn dood werden nog drie andere stukken van hem Impromptu genoemd. Eigenlijk zou de term Klavierstücke voor al deze werken meer op zijn plaats vanwege de lengte van de afzonderlijke delen en de goed doordachte uitgesponnen inhoud en expressiviteit. Twee delen van impromptu opus 142 duren bijvoorbeeld meer dan tien minuten. Het eerste deel van opus 142 is een allegro moderato met een veelheid aan stemmingen en muzikale invallen. Arpeggio's, dalende lijnen over twee octaven en rusteloze zestienden zetten de toon. Impromptu no. 2 omvat een Menuet en Trio en doet Beethoviaans aan. In ons concert volgt na deze delen een impromptu afkomstig uit opus 90: dalende arpeggio's in rechterhand en een melancholieke cellopartij in de linkerhand. We keren terug naar opus 142. Het derde deel is een thema met variaties, het bekende thema uit Schuberts Rosamunde. In de vierde impromptu keert Schubert terug naar de toonsoort van het begin en roept met trillers en modulaties een dramatische sfeer op. Hier wordt duidelijk waarom de impromptu's van Schubert gerekend worden tot de hoogtepunten van de Romantiek.

Over sonate opus postuum D960

Het laatste jaar van het leven van Schubert werd gekenmerkt door groeiende publieke bijval voor zijn werken, maar ook door de geleidelijke achteruitgang van zijn gezondheid. Op 26 maart 1828 gaf Schubert, samen met andere muzikanten in Wenen een openbaar concert van zijn eigen werken. Het concert was een groot succes en leverde hem geld op. Daarnaast stelden zijn twee nieuwe Duitse uitgevers belang in zijn werken en er was een korte periode van financieel welzijn. Maar tegen het eind van de zomer kreeg Schubert weer tekort aan geld en moest hij reizen die hij eerder had gepland, annuleren vanwege ziekte. Schubert had te kampen met syfilis sinds 1822-1823 en last van zwakte, hoofdpijn en duizeligheid. Toch lijkt hij een relatief normaal leven te hebben geleid tot september 1828, toen de nieuwe symptomen zoals bloeduitstortingen verschenen. Op advies van zijn arts verhuisde hij van het weense huis van zijn vriend Franz von Schober naar zijn broer Ferdinand's huis in de buitenwijken. Zijn toestand verslechterde snel. Tot op de laatste weken van zijn leven in november 1828, bleef hij een enorme hoeveelheid muziek te componeren, met inbegrip van drie pianosonates. Schubert begon waarschijnlijk het schetsen van de sonates ergens rond de lente maanden van 1828; de definitieve versies werden in september geschreven. De laatste sonate werd afgerond op 26 september en gedeeltes van de sonates werden twee dagen later door Schubert zelf gespeeld op een avond bijeenkomst in Wenen. In een brief aan één van zijn uitgevers op 2 oktober 1828, stelde Schubert voor de sonates te publiceren. De uitever antwoordde dat hij niet geïnteresseerd was. Op 19 november overleed Schubert.
Een jaar later verkocht de broer van Schubert de sonates aan de uitgever, Anton Diabelli , die ze pas tien jaar later zou publiceren. Schubert had de sonates willen opdragen aan Johann Nepomuk Hummel , voor wie hij grote bewondering had. Hummel was een toonaangevende pianist, een leerling van Mozart , en een baanbrekende componist van de Romantische stijl. Toen de sonates in 1839 werden gepubliceerd, was Hummel was dood en Diabelli besloot ze op te dragen aan de componist Robert Schumann, die in zijn geschriften veel van de werken van Schubert had geprezen. Er wordt vaak gesuggereerd dat het laatste opus postuum D960, een afscheid werk is waarin Schubert zich bewust is van zijn eigen dood, enigszins analoog aan de mythes rond Mozarts Requiem. Die toeschrijving komt vooral door het rustige, meditatieve karakter van de twee opening delen. Vanuit een biografische oogpunt moet betwijfeld worden of Schubert zijn dood voelde naderen ten tijde van het samenstellen van de sonate.  
 

Over de uitvoerende

  Klára Würtz werd geboren in Budapest/Hongarije en begon op haar vijfde met pianospelen. Zij debuteerde als pianosoliste op 10 jarige leeftijd in Japan, Italië en Griekenland op tournees van het Hongaarse Kinderkoor van Radio en Televisie. Zij studeerde bij Zoltán Kocsis, Ferenc Rados en György Kurtág, en kreeg een beurs van András Schiff om met hem in Engeland lessen te volgen. Op 20 jarige leeftijd won zij de 1e prijs van het Ettore Pozzoli Pianoconcours in Milaan en was finaliste in het GPA Internationaal Piano Concours in Dublin. Vanaf 1991 stond Klára onder contract bij Columbia Artists Management, New York en speelde honderden concerten in 38 verschillende staten van Amerika waaronder op het Ravinia Festival in Chicago en Kennedy Centre in Washington D.C. maar ook in Canada en Europa, o.a. met het Tsjechisch Philharmonisch Orkest/Jiri Belohlavek.
In 2003 debuteerde Klára Würtz in de Carnegie Hall in New York en de Boston Symphony Hall met het Boston Symphony Orchestra o.l.v. Bernard Haitink. In april 2003 gaf zij een succesvol solodebuut in de Grote Zaal van het Amsterdamse Concertgebouw.
In het Mozart-jaar 2006 werd zij uitgenodigd voor een Mozart recital tijdens de prestigieuze Salzburger Festspiele. Zij speelde het Ravel Concerto in Budapest onder leiding van Ivan Fischer met Het Budapest Festival Orkest live op televisie op het Helden Plein voor duizenden toeschouwers.
Als kamermusicus is zij zeer actief, zij maakt deel uit van Klaviertrio Amsterdam, waarmee zij jaarlijks een serie concerten in de USA geeft. Het concert in Washington in 2009 werd door de Washington Post “the best chamber music concert of the year” genoemd.

foto2
Kaartverkoop

Losse kaarten kosten € 17,00 (consumpties inbegrepen).
U kunt kaarten bestellen via de telefoon bij Karel Besemer 075-6421571
of per mail via: karel.besemer@hetnet.nl of concertjisp@hetnet.nl .

Bij reservering bent u altijd zeker van een plaats mits u de plaatsen vóór 20.00 uur
aan de kassa heeft afgehaald.

Terug